บทเทศน์และข้อคิด วันศุกร์ที่ 28 สิงหาคม 2026
ฉลองนักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป (Saint Augustine of Hippo) ศต. 4-5
พระสังฆราช และนักปราชญ์แห่งพระศาสนจักร
บทอ่านประจำวันคือ 1 คร 1:17-25 และ มธ 25:1-13
“เราอาจหนีจากพระเจ้าได้ไกล…แต่ไม่มีวันไกลเกินกว่าที่พระองค์จะตามเราพบ”
ถ้าเราจะเลือกนักบุญสักองค์หนึ่งเพื่อพูดกับคนในศตวรรษที่ 21 คิดว่า นักบุญออกัสตินเหมาะอย่างยิ่ง เพราะท่านไม่ได้เกิดมาแล้วเป็นนักบุญทันที ท่านเคยหลงทาง เคยทะเยอทะยาน เคยแสวงหาความสุขจากชื่อเสียง ความสำเร็จ ความสัมพันธ์ และปรัชญาต่าง ๆ พูดง่าย ๆ คือ ออกัสตินรู้จักโลกมาก ก่อนที่จะรู้จักพระเจ้า แต่เมื่อพบพระเจ้าแล้ว เขาจึงเข้าใจว่า สิ่งที่เขาตามหามาตลอดชีวิตนั้นคืออะไร
- ชายหนุ่มที่ทำให้แม่ปวดหัวมากที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์พระศาสนจักร
ออกัสตินเกิด ค.ศ. 354 ที่เมือง Thagaste ในแอฟริกาเหนือ ปัจจุบันอยู่ในแอลจีเรีย บิดาชื่อปาตริซิอุส ส่วนมารดาคือ นักบุญมอนิกา ที่เราเพิ่งฉลองเมื่อวานนี้
เขาฉลาดมาก มีพรสวรรค์ด้านภาษาและวาทศิลป์ และทะเยอทะยานอยากประสบความสำเร็จ เขาเดินทางไปศึกษาที่คาร์เธจ เมืองอันศิวิไลซ์ในยุคนั้น (ปัจจุบันอยู่ในประเทศตูร์นีเซีย) แล้วต่อมาออกัสตินเดินทางไปกรุงโรมและมหานครมิลาน
แต่ชีวิตส่วนตัววุ่นวายไม่น้อย เขาอยู่กินกับหญิงคนหนึ่งเป็นเวลาหลายปีและมีลูกชายชื่อ Adeodatus — อาเดโอดาตุส ซึ่งชื่อแปลอย่างไพเราะว่า “ของขวัญจากพระเจ้า”
ช่วงหนึ่งออกัสตินเข้าไปอยู่กับลัทธิมานี ก่อนจะผิดหวัง แล้วหันไปหาปรัชญาแบบ “Neoplatonism” จนกระทั่งการเทศน์ของ นักบุญอัมโบรสแห่งมิลาน ค่อย ๆ เปิดโลกใหม่ให้เขา ขณะเดียวกัน น้ำตาและคำภาวนาของมอนิกาก็ไม่เคยหยุด
ในที่สุดออกัสตินรับศีลล้างบาปจากนักบุญอัมโบรสในคืนปัสกา ค.ศ. 387 ก่อนกลับแอฟริกา และภายหลังกลายเป็นพระสงฆ์และพระสังฆราชแห่งฮิปโป รับใช้สัตบุรุษในฐานะพระสังฆราชประมาณ 34 ปี
นี่คือเรื่องมหัศจรรย์ของพระหรรษทาน
ชายหนุ่มที่ครั้งหนึ่งแม่ต้องร้องไห้นานอย่างน้อย 17 ปี เพราะเขาทำให้แม่ปวดใจ วันหนึ่งกลายเป็น Doctor of the Church — นักปราชญ์ของพระศาสนจักร
ดังนั้น ถ้าวันนี้พ่อแม่คนไหนกำลังหนักใจกับลูก อย่าเพิ่งหมดหวัง
เพราะเราเห็นเพียง “ออกัสตินวันนี้” แต่พระเจ้าอาจกำลังมองเห็น “นักบุญออกัสตินในวันพรุ่งนี้”
- เกร็ดที่น่าสนใจ — บาปที่ออกัสตินจำไม่ลืมคือ “ขโมยลูกแพร์”
-ใน Confessions ออกัสตินเล่าเรื่องหนึ่งที่ดูเหมือนเล็กน้อยมาก ตอนวัยรุ่น เขากับเพื่อน ๆ ไปขโมยลูกแพร์จากต้นของคนอื่น ประเด็นสำคัญคือ เขาไม่ได้หิว และลูกแพร์นั้นก็ไม่ได้อร่อยเป็นพิเศษ เขาขโมยเพราะ…อยากขโมย เพราะเพื่อนๆ ยุยงให้ทำเขาอยากอวดเพื่อนว่าเขาคือฮีโร่ และเพราะรู้สึกสนุกที่ได้ทำสิ่งที่ไม่ควรทำ
-ต่อมาออกัสตินมองเหตุการณ์เล็ก ๆ นี้อย่างลึกซึ้ง เขาพบความจริงเกี่ยวกับมนุษย์ว่า บางครั้งเราไม่ได้ทำบาปเพราะเราต้องการสิ่งนั้น แต่เพราะหัวใจของเราหลงรักการเอาตัวเองเป็นศูนย์กลาง
-นี่เป็นภาพของโลกปัจจุบันได้อย่างดี เรามีเทคโนโลยีมากขึ้น – ข้อมูลมากขึ้น – AI -ฉลาดขึ้น – มนุษย์เดินทางเร็วขึ้น – สื่อสารเร็วขึ้น – แต่คำถามคือ หัวใจของเราไปถูกทางขึ้นหรือไม่?
-โลกอาจรู้วิธีส่งยานไปอวกาศระยะทางเป็นแสน ๆ กิโลเมตร แต่ยังไม่รู้ว่าจะทำอย่างไรให้คนสองคนที่เกลียดกันกลับมาคุยกัน
-เราส่งข้อความข้ามโลกได้ภายในหนึ่งวินาที แต่บางครั้งคนในบ้านเดียวกันกลับไม่พูดกัน นี่คือปัญหาที่ออกัสตินเข้าใจดีมาก: ปัญหาที่ลึกที่สุดของมนุษย์ไม่ใช่เทคโนโลยี แต่คือหัวใจของมนุษย์
- บทอ่านวันนี้พูดกับชีวิตออกัสตินอย่างน่าทึ่ง
สำหรับวันนี้ บทอ่านประจำวันคือ 1 คร 1:17-25 และ มธ 25:1-13
“ชาวกรีกแสวงหาปรีชาญาณ…แต่เราประกาศพระเยซูคริสตเจ้าผู้ทรงถูกตรึงกางเขน” (1 คร 1:17-25)
นี่คือออกัสตินก่อนกลับใจ เขาแสวงหา wisdom — ปรีชาญาณ
เขาอ่านปรัชญาหลายสาขา – ศึกษาแนวความคิดต่าง ๆ – ถกเถียงโต้วาทีเก่ง – พูดเก่งมากดึงดูดผู้ฟัง – มีปัญญาสูง – แต่สิ่งที่เปลี่ยนชีวิตเขาในที่สุดไม่ใช่ “ทฤษฎีที่ฉลาดที่สุด” แต่คือ พระเยซูเจ้าผู้ทรงรักเขา
ออกัสตินจึงค้นพบสิ่งสำคัญว่า พระเจ้าไม่ได้เป็นเพียงความจริงที่เราต้องเข้าใจ แต่เป็นความรักที่เราต้องยอมให้เข้ามาเปลี่ยนชีวิต
และนี่คือสิ่งที่พระศาสนจักรต้องระวังในวันนี้
เราอาจมีเทววิทยาถูกต้อง – พิธีกรรมงดงาม – โครงสร้างการบริหารดี – แผนอภิบาลยอดเยี่ยม แต่ถ้าคนเข้ามาในวัดแล้ว ไม่พบความรักของพระเยซูเจ้าล่ะ จะมีประโยชน์อะไร – เราก็อาจมีคำตอบถูกทุกข้อ แต่ยังตอบคำถามที่ลึกที่สุดของหัวใจมนุษย์ไม่ได้
- “เจ้าบ่าวมาแล้ว จงออกไปต้อนรับพระองค์”
พระวรสารวันนี้ มธ 25:1-13 เล่าเรื่องหญิงสาวสิบคน ห้าคนฉลาดและห้าคนโง่
ทุกคนมีตะเกียง แต่ไม่ใช่ทุกคนมี น้ำมัน
นี่อาจเป็นภาพของชีวิตคริสตชนที่แรงมาก ตะเกียงคือสิ่งที่คนอื่นมองเห็น น้ำมันคือสิ่งที่พระเจ้าเห็น
คนอื่นเห็นว่าเราไปวัด – เห็นตำแหน่ง – เห็นเครื่องแต่งกาย – เห็นกิจกรรม – เห็นว่าเราเป็นคาทอลิก แต่พระเจ้าทรงถามว่า “ในตะเกียงยังมีน้ำมันไหม?”
ยังภาวนาไหม? ยังรักไหม? ยังให้อภัยไหม? ยังหิวกระหายพระเจ้าไหม? ยังมีหัวใจที่พร้อมกลับใจไหม?
ออกัสตินเคยมี “ตะเกียงแห่งสติปัญญา” ที่สว่างมาก แต่วันหนึ่งเขาค้นพบว่า สิ่งที่หัวใจต้องการคือ น้ำมันแห่งพระหรรษทาน
- ประโยคที่โด่งดังที่สุด — และเป็นคำอธิบายโลกวันนี้
ใน Confessions ออกัสตินเขียนความคิดที่กลายเป็นอมตะว่า “พระองค์ทรงสร้างเราสำหรับพระองค์ และหัวใจของเราย่อมกระสับกระส่าย จนกว่าจะได้พักสงบในพระองค์” คำว่า restless heart — หัวใจที่กระสับกระส่าย อาจเป็นคำอธิบายมนุษย์ยุคนี้ได้ดีมาก
เราหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาดู ทั้งที่ไม่มีข้อความอะไร
เลื่อนหน้าจอ ทั้งที่ไม่รู้ว่ากำลังหาอะไร
ซื้อของใหม่ – เที่ยวที่ใหม่ – เปลี่ยนงานใหม่ – เปลี่ยนโทรศัพท์ใหม่ – เปลี่ยนความสัมพันธ์ แล้วไม่นานก็รู้สึกว่า… “ยังขาดอะไรบางอย่าง”
ออกัสตินคงตอบว่า “แน่นอน…เพราะสิ่งที่หัวใจกำลังหานั้นใหญ่เกินกว่าจะใส่ลงในตะกร้าสินค้าออนไลน์ได้”
มนุษย์มีช่องว่างรูปพระเจ้าอยู่ในหัวใจ
เราเอาเงินใส่ลงไป — ไม่พอดี
เอาชื่อเสียงใส่ — ไม่พอดี
เอาความสำเร็จใส่ — ไม่พอดี
เอาความบันเทิงใส่ — ก็ยังไม่พอดี
เพราะช่องว่างนั้นสร้างขึ้นมาเพื่อ พระเจ้า
- เกร็ดที่คนอาจไม่รู้ — ออกัสตินไม่ได้อยากเป็นพระสงฆ์!
เรื่องนี้น่ารักมาก หลังกลับใจ ออกัสตินตั้งใจกลับแอฟริกาเพื่อใช้ชีวิตสงบ ๆ กับเพื่อนในชุมชนภาวนา วันหนึ่งเขาไปเมืองฮิปโป พระสังฆราชวาเลรีอุส (Valerius) กำลังพูดกับสัตบุรุษว่าต้องการพระสงฆ์มาช่วยงาน ปรากฏว่า…ประชาชนเห็นออกัสติน! จึงพากันจับตัวเขา ดันเขาไปข้างหน้า และเสนอว่า “คนนี้แหละ!” ออกัสตินร้องไห้ เพราะเขาไม่ได้วางแผนชีวิตไว้แบบนั้น ต่อมาเขากลายเป็นพระสังฆราชแห่งฮิปโป และหนึ่งในนักเทววิทยาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของคริสต์ศาสนา
บางครั้งแผนของพระเจ้าก็มีสิ่งที่ทำให้ประหลาดใจตลอดเวลา เราไปเมืองหนึ่งเพื่อทำธุระ พระเจ้าบอกว่า “ดีเลย…ตั้งแต่นี้ไปอยู่ที่นี่!”
สิ่งที่น่าทึ่ง คือว่า บางครั้งสิ่งที่เราคิดว่า “มาขัดแผนชีวิต” อาจเป็นแผนของพระเจ้าที่กำลังเริ่มต้น
- ออกัสตินกับพระศาสนจักรวันนี้
ท่านฝากบทเรียนสำคัญไว้สามประการ
หนึ่ง — อย่ากลัวคนที่กำลังตั้งคำถาม
ออกัสตินเคยสงสัย เคยหลงทางชีวิต เคยออกจากความเชื่อ แต่พระศาสนจักรไม่ได้สูญเสียเขาตลอดไป ดังนั้น เมื่อคนหนุ่มสาวตั้งคำถาม เมื่อคนบางคนไม่มาวัด เมื่อบางคนบอกว่า “ผมยังไม่แน่ใจว่าผมเชื่อหรือไม่” อย่ารีบปิดประตู บางที คำถามอาจไม่ใช่ศัตรูของความเชื่อ แต่อาจเป็นประตูสู่ความเชื่อที่ลึกกว่าเดิม
สอง — พระศาสนจักรต้องเป็นบ้านของคนที่กำลังเดินทางกลับมา
ถ้าวันหนึ่งออกัสตินเดินเข้าวัดของเรา ทั้งๆ ที่เคยมีอดีตยุ่งเหยิง ความคิดผิด ๆ และชีวิตที่ยังไม่เรียบร้อย เราจะต้อนรับเขาหรือไม่?
หรือจะกระซิบกันว่า “รู้ไหม คนนี้ประวัติไม่ธรรมดานะ…”
โชคดีที่พระเจ้ามองคนไม่เหมือนเรา เรามองอดีต พระเจ้ามองอนาคต
สาม — อย่าหมดหวังกับใคร
เมื่อเราฉลองนักบุญมอนิกาในวันที่ 27 สิงหาคม วันรุ่งขึ้นคือวันที่ 28 สิงหาคม เราฉลองลูกชายของเธอ — นักบุญออกัสติน สังเกตว่าปฏิทินพิธีกรรมงดงาม
วันแรก — น้ำตาของแม่ และ วันต่อมา — ผลของพระหรรษทาน
เหมือนพระศาสนจักรกำลังบอกพ่อแม่ทุกคนว่า อย่าหยุดภาวนาเพียงเพราะวันนี้ยังไม่เห็นผล พระเจ้าทรงมีเวลาอันเหมาะสมของพระองค์
- อยากเล่าให้ฟัง
มีเรื่องเล่าว่า ชายคนหนึ่งมาหาพระสงฆ์แล้วบอกว่า “คุณพ่อครับ ผมอยากกลับใจ แต่ผมยังมีนิสัยไม่ดีอีกตั้งเยอะ” พระสงฆ์ถาม “แล้วทำไมไม่กลับใจเสียวันนี้?” ชายคนนั้นตอบ “ผมคิดว่าจะรอให้ตัวเองดีเสียก่อน แล้วค่อยกลับมาหาพระเจ้า” พระสงฆ์จึงถามว่า “เวลาร่างกายคุณสกปรก คุณรอให้ตัวเองสะอาดก่อน แล้วค่อยไปอาบน้ำหรือ?”
ชายคนนั้นเงียบ พระสงฆ์จึงบอกว่า “เราไม่ได้มาหาพระเจ้าเพราะเราสะอาดแล้ว เรามาหาพระองค์เพื่อให้พระองค์ชำระเรา” นี่แหละครับคือชีวิตของออกัสติน พระเจ้าไม่ได้พูดว่า “ออกัสติน เจ้าจงเปลี่ยนตัวเองให้ดีก่อน แล้วค่อยมาหาเรา” แต่พระองค์ตรัสว่า “มาหาเราก่อน แล้วเราจะเปลี่ยนเจ้า”
สรุปข้อคิดวันนี้โอกาสฉลองนักบุญออกัสติน
นักบุญออกัสตินไม่ได้ยิ่งใหญ่เพราะไม่เคยหลงทาง แต่ยิ่งใหญ่เพราะเมื่อพบทางกลับบ้านแล้ว เขายอมให้พระเจ้าเปลี่ยนแปลงทุกสิ่ง
บางทีวันนี้ในหมู่พวกเรา อาจมีคนที่กำลังหลงทาง
บางคนหลงในความสำเร็จ – บางคนหลงในความเจ็บปวด – บางคนหลงในเงิน –
บางคนหลงในอดีต – บางคนหลงจนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตนเองกำลังหลง
นักบุญออกัสตินกำลังบอกเราว่า “กลับบ้านเถิด” เพราะสิ่งที่เราตามหาอยู่ข้างนอกนั้น
อาจอยู่ใกล้เรามาตลอด และพระเจ้าผู้ที่เราคิดว่าเรากำลังตามหา… แท้จริงแล้ว พระองค์ทรงตามหาเรามาก่อนแล้ว
ข้าแต่นักบุญออกัสติน โปรดภาวนาเพื่อเรา ขอให้หัวใจที่กระสับกระส่ายของเรา หยุดวิ่งตามสิ่งที่ไม่สามารถทำให้เราอิ่มได้ และในที่สุด ได้ค้นพบที่พักแท้จริงของหัวใจ ในพระเจ้า …อาแมน
วิษณุ ธัญญอนันต์ – เจ้าอาวาสวัดเซนต์จอห์น ลาดพร้าว กรุงเทพฯ
ช่องทางติดตามข้อคิดบทเทศน์ประจำวัน
ID Line : @vissanu201
https://lin.ee/6gZZDwO
รูปภาพ
